Posts

Samuel Bjørk: De doodsvogel

Afbeelding
In 2015 maakte de debuutthriller “Ik reis alleen” van Samuel Bjørk, het pseudoniem van de Noorse muzikant en schrijver Frode Sander Øien, grote indruk. Het bijzondere speurdersduo Holger Munch en Mia Krüger werd in dat boek in een krachtig verhaal fraai geportretteerd, en dat krijgt een vervolg in het tweede boek van Bjørk getiteld “De doodsvogel”.


Munch is een liefhebber van kruiswoordraadsels, schaken, wiskunde en de muziek van Bach. Hij is gescheiden van Marianne en zijn privéleven draait om dochter Miriam en kleindochter Marion. De jonge, eigenzinnige en briljante Krüger is getraumatiseerd door de dood van haar ouders en haar tweelingzus Sigrid en heeft suïcidale neigingen. In haar werk is haar analysevermogen ongeëvenaard en oorspronkelijk. “De doodsvogel” begint met een korte schets van een merkwaardig familiedrama rond twee kinderen die in Australië terechtkomen alwaar zij nogal vreemd worden behandeld door een tante.
En dan begint het echt. De botanist Tom Petterson vindt in het …

Taalverloedering (2)

Afbeelding
Het Kuijpje van 14 mei 2018 citeerde de taalkundige Jan Stroop die beweert dat taalverloedering niet bestaat. In zijn beleving kunnen moedertaalsprekers helemaal geen taalfouten maken. Als steeds meer mensen “hun hebben” hanteren –en dan niet in de uitdrukking “hun hebben en houden” als “hun” daarin bezittelijk voornaamwoord is- dan is dat volgens de rekkelijken als Stroop en ook Bennis (de directeur van de Taalunie) niet fout maar gewoonweg een taal in ontwikkeling. Er wordt beweerd dat zelfs taalpuristen zich hieraan zouden bezondigen. Dat lijkt me toch wel erg sterk, want een taalpurist doet dat juist qualitate qua (!) niet op straffe van afvalligheid en verlies van de kwalificatie “purist”. En daar houdt hij juist zo van.


Het is wel een interessante en vernieuwende redenering waarmee je in ieder geval als wetenschapper in de kijker komt. En voor veel wetenschappers is dat immers een hoofddoel van wetenschapsbeoefening. Als het aan hen ligt, mag je daar eigenlijk niets tegenin br…

Motorblok

Afbeelding
N.B. Dit Kuijpje stamt uit juni 2017
Sinds de pogingen tot kabinetsformatie gaande zijn –23 juni 2017 was volgens de rekenmeesters de honderdste dag! – worden we in de media doodgegooid met motorblokken. Die zijn massief en komen hard aan. Wie het woord in dit verband heeft geïntroduceerd, is niet geheel duidelijk. Maar zoals zo vaak met dit soort “briljante” vondsten, loopt iedereen achter elkaar aan in geslaagde pogingen om niet origineel te zijn. En erover nadenken is not done, om het maar eens in goed Nederlands te zeggen. Zo horen en zien we dus wel tientallen malen per dag, afhankelijk van de mediagevoeligheid, dat het motorblok van VVD, CDA en D’66 verwoede pogingen doet om met hulp van bougies van geheel andere snit aan de praat te geraken.


Het is weer een fraai voorbeeld van de kolderitis die het hedendaagse taalgebruik vooral, maar niet alleen, in de media heeft besmet. Het is een chronische ziekte die niet op een zinnige manier te bestrijden valt. Denk er eens even over na. Ee…

Boekenlijst

Alle recensies, gerangschikt op achternaam auteur. Te vinden via zoekoptie rechtsboven op homepagina
Michael Berg: Broertje Marjan van den Berg: Ze is de vioolmuziek vergeten
Samuel Bjørk: De doodsvogel Ton den Boon: Dat gaat ‘m niet worden Cilla & Rolf Börjlind: Wiegelied Hugo Borst: Ma Jelle Brandt Corstius: As in tas Philippe Claudel: Het kleine meisje van meneer Linh Paolo Cognetti: De acht bergen Sandrone Dazieri: Dood de Engel W.A. Dehairs: Lockdown Bram Dehouck: Witte raaf Boris Dittrich: Halszaak Boris Dittrich: W.O.L.F. Katrien Van Effelterre: Doodsengel Ellen Gerretzen: Zerk Ilja Gort: De vulkaan Daan en Thomas Heerma van Voss: Ultimatum A.F.Th. van der Heijden: Kwaadschiks Homer Hickam: Albert moet naar huis Bronja Hoffschlag: P.I.D. Loes den Hollander: Duivelspact Loes den Hollander: Pijngrens Antonio Iturbe: De bibliothecaresse van Auschwitz Bart-Jan Kazemier: Drone Heleen van der Kemp: Bijwerking Frank Krake: De laatste getuige Ad van de Lisdonk: Het Amazoneconflict Jordi Llobregat: Het geheim v…

Frank Krake: De laatste getuige

Afbeelding
In de nacht van 2 op 3 mei 2018 overleed Wim Aloserij op 94-jarige leeftijd in Hamburg. Hij was daar om een krans te leggen bij het monument voor de scheepsramp met de Cap Arcona aan het eind van de Tweede Wereldoorlog. Aloserij is de man wiens aangrijpende levensverhaal door Frank Krake is opgetekend in het boek “De laatste getuige”. De ondertitel van dit in april 2018 verschenen boek luidt “De man die drie concentratiekampen en een grote scheepsramp overleefde”.


Het verhaal begint in 1932 met een indruk van de niet gemakkelijke jeugd van Wim. Zijn biologische vader Wijmans is kort voor de geboorte van Wim overleden. Zijn stiefvader Hendrik Aloserij is aan de drank en terroriseert het gezin. In die tijd leert Wim al zo “onzichtbaar” mogelijk te zijn, en dat zal hem later helpen de komende verschrikkingen te doorstaan. Wim gaat aan het werk als hulp van slager Adolfs.
Niet lang daarna bereikt de Tweede Wereldoorlog ook Nederland. Tot ontstemming van slager Adolfs wordt Wim opgeroepen vo…

Het is zoals het is

Afbeelding
Het Nederlands biedt ongekende mogelijkheden tot bloemrijk taalgebruik. Het lezen van boeken is een uitgelezen mogelijkheid om daarvan te genieten, er gevoel voor of afkeer van te krijgen en wellicht zelfs eigen vaardigheid te ontwikkelen. En met enige oefening kan eenieder zich eraan wagen en zijn of haar graantje meepikken. Er bestaan ook grote verzamelingen aforismen: kernachtige uitspraken die al dan niet diepzinnig bedoeld zijn of in ieder geval zo kunnen worden uitgelegd.  Een stereotiep voorbeeld van een aforisme:
Vrouwen houden van zwijgzame mannen omdat ze denken dat die naar hen luisteren.
Over het verschijnsel aforisme later meer. De titel van dit Kuijpje is beslist geen aforisme maar veeleer een platte dooddoener. Ook daarvan kent onze moedertaal ongelooflijk veel voorbeelden. Bij tijd en wijle steekt er weer een de kop op. Luister maar goed naar radio en tv en lees de geschreven media. Ze staan er bol van. Clichés en dooddoeners liggen bijna in elkaars verlengde. 


Aan het ant…

Taalverloedering (1)

Afbeelding
De teloorgang van het correcte gebruik van onze moerstaal is in volle gang. Het taalonderwijs hamerde lang geleden op een juiste spelling en goede beheersing van de grammatica. Dat waren nog eens tijden! Inmiddels zijn de normen en waarden op dit terrein in ijltempo vervaagd. Het gebruik van de spellingcontroller bij digitale taal is niet alleen een vanzelfsprekendheid geworden maar geeft ook velen het gevoel dat het wel goed zit met het geestesproduct waar de controller overheen is gehaald. Er wordt niet meer aandachtig nagelezen maar het wordt kritiekloos uitgedragen. Maar men vergeet dan voortdurend dat die spellingcontroller lang niet alle fouten ziet. Een simpel voorbeeld: het zinnetje “het gebeurd nog steeds” wordt door de spellingcontroller als correct beschouwd. Vreselijk toch? Of niet? 
Een onderzoek van een tweederangsuniversiteit had als wetenschappelijke conclusie dat mensen die anderen wijzen op taalfouten, onaardige mensen zijn. Sindsdien is het in bepaalde kringen “no…